Lista wpisów
Lista wpisów
Jak zabezpieczyć silnik elektryczny przed zwarciem i przeciążeniem?
29.10.2020
#WYŁĄCZNIKI RÓŻNICOWOPRĄDOWE

Niewłaściwie zabezpieczenie silnika elektrycznego lub jego całkowity brak może narazić zdrowie lub życie osoby mającej kontakt z danym urządzeniem. Jakie zabezpieczenia wykorzystuje się do ochrony silników elektrycznych przed zwarciem i przeciążeniem?

Wyłączniki różnicowoprądowe

Wyłączniki różnicowoprądowe, czyli popularne „różnicówki”, pełnią funkcję dodatkowego zabezpieczenia instalacji elektrycznej. Mają za zadanie zarówno chronić człowieka przez porażeniem bezpośrednim i pośrednim, jak i nie dopuścić do uszkodzenia zabezpieczanego urządzenia i powstania pożaru. Gdy wyłącznik różnicowoprądowy wykryje, że wartość prądu wypływającego jest inna niż wartość prądu wpływającego do obwodu, rozłączy go. Nie gwarantuje jednak stuprocentowej ochrony przed porażeniem prądem.

Wyłączniki instalacyjne

Wyłączniki instalacyjne, zwane także nadprądowymi lub nadmiarowo-prądowymi, a potocznie bezpiecznikami, są szeroko wykorzystywane do zabezpieczania silników elektrycznych przed zwarciem oraz przeciążeniem. Wyróżnia się wyłączniki nadprądowe różnego typu. Wyłączniki typu A w przypadku pojawienia się zwarcia natychmiastowo rozłączają obwód. Są stosunkowo rzadko spotykane. Pozostałe rodzaje wyłączników działają z pewnym opóźnieniem. Wyłączniki typu B stosowane są głównie w mieszkaniach – do zabezpieczania urządzeń o niewielkim prądzie rozruchowym – a wyłączniki typu C i D używane są w przemyśle, gdzie wykorzystuje się urządzenia o większych prądach rozruchowych.

Wyłączniki silnikowe

Kolejnymi urządzeniami stosowanymi do ochrony przed zwarciem i przeciążeniem są wyłączniki silnikowe. Za zabezpieczenie przed tym pierwszym odpowiada wyzwalacz elektromagnetyczny, a przed tym drugim – wyzwalacz termiczny. Po wykryciu prądu zwarciowego lub przeciążeniowego urządzenie odcina zasilanie w ciągu kilka milisekund. Wyłączniki silnikowe używane są również do ochrony silnika przed zanikiem fazy i innymi potencjalnymi zakłóceniami. Można za ich pomocą ręcznie włączać i wyłączać silnik.

Inne urządzenia zabezpieczające

W roli urządzeń zabezpieczających silniki elektryczne stosowane są również inne urządzenia, takie jak:

  • styczniki – włączają lub wyłączają zasilanie w zależności od występowania określonych warunków,
  • czujniki zaniku fazy – rozłączają silniki w przypadku zaniku jednej fazy,
  • czujniki kolejności fazy – rozłączają silniki zarówno w przypadku zaniku jednej fazy, jak i ich nieprawidłowej kolejności.

Gdy samodzielny start silnika po załączeniu zasilania nie jest wskazany – na przykład mogłoby to stanowić zagrożenie dla przebywających nieopodal ludzi – wykorzystuje się zabezpieczenia zanikowe. Wówczas ponowne uruchomienie silnika musi przeprowadzić operator.